Kultura

Jak planowano plac Dworcowy

Pierwsze plany zagospodarowania placu Dworcowego pojawiły się już ponad sto lat temu w Gliwicach, ale do dzisiaj miejsce wydaje się niedokończone.

W połowie XIX wieku powstał pierwszy dworzec kolejowy w Gliwicach. Z czasem stał on się za mały dla szybko rozwijającego się miasta. Pod koniec XIX wieku dyskutowano nad przebudową, ale w tym czasie wybudowano tylko dodatkowe tory i drugi peron. Na nowy dworzec trzeba było jeszcze trochę poczekać.

W 1913 roku powstały pierwsze projekty nowego dworca. Ich twórcą był Wilhelm Grossart, główny architekt dyrekcji kolei w Opolu. Według jego koncepcji ulica Wilhelmstrasse miała zostać przedłużona do samego dworca, a jego główne wejście miało domykać główną arterię miasta. Po lewej stronie zaplanowano boczny hall oraz budynki z różnymi funkcjami uzupełniającymi i budynek poczty domykający plac dworcowy. Po prawej stronie miały powstać pomieszczenia administracyjne i mieszkania dla pracowników.

Projekt proponował połączenie wschodniej części biurowej z obecnym placem Piastów. Przed dworcem miał stanąć reprezentacyjny hotel, którego wieża miała zamykać oś ulicy Zwycięstwa. Na dworcowym placu miały powstać pawilony przeznaczone na usługi i handel, a cała przestrzeń miała zostać udekorowana małą zielenią.

Od 1913 roku sukcesywnie trwała budowa nowego dworca w Gliwicach. Pierwsza wojna światowa spowolniła prace budowlane, ale byłe one nieprzerwanie kontynuowane. W 1922 roku z powodu trudnej sytuacji ekonomicznej w Niemczech po wojnie ministerstwo dokonało cięć w projekcie, zmniejszono wysokość poszczególnych obiektów i skreślono dokończenie tunelu do ulicy Tarnogórskiej. W grudniu 1925 roku odbyło się uroczyste otwarcie nowego dworca, ale tylko głównego gmachu. Dawny obiekt wciąż stał w miejscu planowanego pierwszego peronu. Dopiero po jego zburzeniu wybudowano wszystkie perony i boczne budynki.

W międzyczasie pojawiły się nowe koncepcje zabudowy placu od strony ulicy Bohaterów Getta Warszawskiego. Karl Schabik, ówczesny architekt miejski poświęcił sporo uwagi projektowi zagospodarowania otoczenia dworca. Wówczas, w latach 20. powstały nowe idee, które architekci wcielali w nowe plany. Koncepcje zachowały główne pomysły pierwotnego projektu, lecz budynki hotelu i pawilonu zyskały zupełnie nowe kształty.

Niestety żaden z tych projektów nie został ostatecznie zrealizowany. Przestrzeń przed gliwickim dworcem do dzisiaj wygląda na niedokończoną, a miejsce, gdzie miał stanąć hotel pozostaje wciąż niezabudowane. W ramach budowy Centrum Przesiadkowego obecnie na placu Dworcowym trwa wycinka drzew. Spotkała się ona z dużą dezaprobatą mieszkańców i społeczników.

Źródło:

Architektura dworca kolejowego w Gliwicach, Jarosław Mach, Rocznik Muzeum w Gliwicach T. XXV, Muzeum w Gliwicach

Historia kolei w Gliwicach do 1945 roku, Jacek Schmidt, Rocznik Muzeum w Gliwicach T. VII-VIII, Muzeum w Gliwicach

Z dziejów stacji kolejowej i węzła w Gliwicach, Przemysław Nadolski, Rocznik Muzeum w Gliwicach T. XXV, Muzeum w Gliwicach

Powiązane artykuły

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Back to top button